Dengeli ve doğru vegan beslenme nedir faydaları nelerdir?

Yapılan birçok araştırma sonucu dengeli ve doğru Vegan beslenmenin et ve süt ürünleriyle beslenen kişilerin yakalanma riskinin çok yüksek olduğu, Kalp ve Damar, Diyabet Tip 2, yüksek kolesterol gibi hastalıklardan koruduğu ve normal şartlar altındaki yaşam süresi beklentimizi uzattığı kanıtlandı.

Dengeli ve Doğru Vegan beslenme Nedir?

Ödün vermeyeceği prensipleriyle, hayatınızın her alanına nüfuz edecek etik değerleriyle bir yaşam biçimi olan veganlığın sadece bir diyet veya beslenme çeşidi olmadığını belirtmekte fayda var. Ancak beslenmeyi de kapsayan bu yaşam biçiminde alınmasına özen gösterilmesi gereken besinlere, vitaminlere şöyle bir göz atalım:

Protein

Proteinler amino asitlerden oluşur. Vücuttaki en temel görevleri hücre büyümesini ve gelişmesini sağlamaktır. Vücudumuzun 20 farklı amino aside ihtiyacı vardır. Bunların tümü sağlık için önemlidir ama sadece dokuz tanesi esansiyel olup mutlaka dışarıdan alınmaları gerekir yani vücutta sentezlenmezler.

Vegan beslenen kişiler bitkisel protein kombinasyonları sayesinde bu dokuz esansiel amino asidi kolaylıkla alabilir. Bu isimler gözünüzü korkutmasın. Örnek olarak mercimek, nohut, kuru fasulye gibi tahıllar; tofu ve diğer soya bazlı proteinler; badem, ceviz, çekirdek, fıstık, susam gibi faydalı yağlara sahip doğal besinler almak.

B12 Vitamini

B12 vücutta az miktarda da olsa depolanabilir. Kırmızı kan hücreleri, DNA sentezindeki ve sinir sistemindeki rolü nedeniyle hayati öneme sahiptir. Şimdiye kadar hayvansal besinlerle alınan B12 vitamini vegan yaşam tarzını seçen bir bireyin yeterli oranda alabilmesi için bitkisel olarak üretilmiş B12 kapsüllerini kullanması gerekmektedir. Bunun C vitamini kapsülü almaktan bir farkı yoktur. Günümüzde birçok seçeneği online olarak bulmak mümkün.  Bütün B vitaminlerini içeren B Kompleks kapsülleri benim şahsi tercihim.

Omega-3

Omega-3 yağları doymamış yağ asitleri grubuna dahildir. İnsan vücudunda üretilmez bu yüzden dışarıdan alınması gerekir. Kalp krizi ve inme riskini önlemede, Alzheimer ve bunama gibi hastalıklara yakalanma riskini azaltmada, kan şekerinin düzenlenmesinde ve kemikleri güçlendirmede önemli rol oynar. Daha başka birçok faydası olduğundan Omega-3 yağı alınımına dikkat etmek gerekmektedir. Badem, fındık, keten tohumu gibi besinlerde bulunur.

Kalsiyum

Kalsiyum diş ve kemiklerin meydana gelmesinde hayati öneme sahiptir. Kas, kan ve dokulardaki %1’lik kısım dışında diş ve kemiklerde depolanır.  Kasların kasılması, enzim ve hormonların salgılanabilmesi için kalsiyuma ihtiyaç duyulur. Vücudumuzun kalsiyumu emmesi içinse D vitamini gereklidir. Yeterli miktarda kalsiyum alamadığımız zaman vücudumuz bu eksiği kemiklerde depoladığımız kalsiyumu tüketerek gidermeye çalışır. Ancak depoladığımızdan fazlasını çekersek, kemik yoğunluğumuz azalır ve kemik erimesi olasılığı artar.  Her şeyin fazlasında olduğu gibi, fazla kalsiyum takviyesi de zararlıdır. Kabızlık, bulantı, mide ağrısı depresyon. Şu sıralar depresyon için bir de kalsiyum fazlasına ihtiyacımız olmadığı kişisel notunu da şuraya iliştirmiş olalım(!)

Demir-İyot-Çinko

Demir için mercimek, ıspanak, kuru fasulye; İyot için iyotlu tuzlar, iyot içeri takviye edilmiş badem, yulaf sütleri; Çinko için ıspanak, mantar, bamya, bezelye, yeşil mercimek ve kuşkonmaz tüketilebilir. Demir hemoglobin üretilmesindeki rolüyle, İyot tiroid hormonu olan troksinin üretilmesi ve merkezi sinir sistemi gelişimine olan katısıyla, Çinko, metabolizma, sindirim ve sinir sistemini yöneten yüzlerce enzimi etkilemesiyle vücut için büyük önem arz eden minerallerdir.  Dengeli ve yeterli mineral alınımına özen gösterilerek sağlıklı bir yaşam sürdürülebilir.

D Vitamini

D vitamini, “Kalsiyum” başlığında belirttiğimiz gibi kalsiyumun kemiklerde depolanmasında rol oynuyor ve hayati öneme sahip. Vücudumuz D vitaminini kendi salgılayabiliyor. Normal şartlar altında, üzerimizde bir tişörtle güneş altında 15-30 dakika arası bir süre yeterli olabilirdi. Ancak kış aylarında veya güneş ışığı bakımından fakir olan bölgelerde bu pek mümkün değil. D vitamini eksikliği sadece kemik erimesi riskini arttırmakla kalmıyor, kanser, kronik yorgunluk, diyabet, hipertansiyon, depresyon, romatizma ve kalp rahatsızlıklar gibi sayısız hastalığa sebebiyet verebiliyor.  Tüm bunlar bir yana D vitaminini Pandemi döneminin gözdesi yapan bir diğer özellik ise Covid-19’a karşı vücudun direncini arttırması ve doktorların yüksek dozda D vitamini kullanımı yönünde yaptıkları tavsiyeler. 

Sonuç

Vegan ve dengeli beslenmek zor değil sevgili okur. Dikkat edilmesi gereken noktalar basit. Vitaminler ve mineraller bütün beslenme biçimlerinde hayati öneme sahip ve vegan olmayan bireylerin bu vitaminleri ve mineralleri zaten yeterli miktarda aldıklarını düşünmemek yanlış. Gerekli vitaminlerin ve minerallerin hangi dozda alacağının, kişinin yaşına, sağlık durumuna ve ihtiyaçlarına göre bir tablo çıkartılarak bir uzman gözetiminde belirlenmesi daha doğru olacaktır. D vitamin evlerimizden çıkamadığımız şu pandemi günlerinde güneş ışığı alamayan ruhlarımızın da tenlerimizin de şimdilik gözdesi (!)

Yukarı Git
İLETİŞİME GEÇİN